Şarj ünitelerinin kalitesi ve performansı, donanım ve yazılım katmanlarında barındırdığı gelişmiş özelliklerle ölçülür.

  • Donanım Mükemmeliyeti: Üniteler, %95’in üzerinde verimlilik sağlayan dönüştürücüler, aktif soğutma mekanizmaları ve aşırı hava koşullarına dayanıklı yüksek IP (Ingress Protection) koruma sınıflarına sahiptir. Güvenlik, vandalizme karşı korumalı kasalar ve yangın algılama sensörleri ile maksimize edilir. Elektrik kalitesini artırmak için Güç Faktörü Düzeltme (PFC) modülleri zorunludur.
  • Yazılım Zekası: Temel işlevler arasında OCPP (Open Charge Point Protocol) uyumluluğu, uzaktan güncelleme (OTA), kullanıcı kimlik doğrulama ve anlık enerji ölçümü (kWh) bulunur. Yeni nesil istasyonlar, çift yönlü enerji akışını (V2G/V2H) destekleyerek lokal mikro şebekelerde aktif enerji yönetimi ve depolama görevi üstlenir.

Elektrikli Araç Şarj İstasyonları Nerelerde Bulunur?

Şarj istasyonu ağı, kullanım yoğunluğu ve coğrafi erişime bağlı olarak hızla genişlemektedir:

  • Şehir İçi ve Ticari Ağlar: AVM otoparkları, akaryakıt istasyonları, otel-restoran zincirleri, belediye otoparkları ve şirket/üniversite kampüsleri başlıca lokasyonlardır.
  • Ulaşım Koridorları: Otoyol servis alanları ve ticari lojistik merkezleri, DC hızlı şarjın kritik olduğu noktalardır.
  • Ulusal Yayılım: Türkiye’de E-Mobilite Servis Sağlayıcı (EMSP) haritaları, mevcut AC ve DC soket sayılarının hızla artarak Avrupa standartlarına yaklaştığını gösterir (örneğin 2025 Temmuz itibarıyla 18.888 AC ve 13.794 DC soket gibi yüksek sayılar).
  • Kırsal Erişim: İl Özel İdareleri ve yerel yönetimlerin yürüttüğü “kırsal hızlı şarj projeleri” ile ağ, kasaba ve köy ölçeğine de yayılmaya başlamıştır.

Şarj İstasyonlarının Sürdürülebilirlik ve Enerji Yönetimine Katkısı Nedir?

Şarj istasyonlarının rolü, üç ana eksende sürdürülebilirlik hedeflerine hizmet eder:

  1. Karbon Ayak İzi Azaltımı: Fosil yakıt yerine elektrik kullanımıyla karbondioksit (CO₂) emisyonu %60-80 oranında azalır. Yenilenebilir kaynaklarla beslendiğinde bu oran %100’e yaklaşır.
  2. Akıllı Şebeke Dengeleme: Akıllı istasyonlar, yoğun talep (pik) saatlerinde şarj akımını kısarak şebeke yükünü törpüler ve stabiliteye katkı sağlar.
  3. Yenilenebilir Entegrasyonu: V2G teknolojisi ile fazla güneş veya rüzgâr enerjisi, araç bataryalarında geçici olarak depolanır. Bu sayede istasyon, enerji yönetimi döngüsünde aktif bir rol üstlenerek karbon-negatif bir ulaşım ekosistemini destekler.

Şarj İstasyonu Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Faktörler Nelerdir?

Doğru şarj çözümü seçimi, uzun vadeli verimlilik ve güvenlik için kritik öneme sahiptir:

  • Güç ve Kapasite: Aracın araç içi şarj cihazı limiti ve günlük filo döngüsüne uygun güç ihtiyacı belirlenmelidir.
  • Standart ve Uyumluluk: Kullanılacak araçların soket standardına (CCS Combo-2, CHAdeMO, Tip 2) ve yazılım protokollerine (OCPP 2.0.1, ISO 15118) tam uyum şarttır.
  • Güvenlik ve Sertifikasyon: Ürünün uluslararası güvenlik sertifikalarına (CE, EMC, MID) ve özellikle kaçak akım koruması için RCD-B sertifikasına sahip olması zorunludur.
  • Fiziksel Koşullar: Kurulum alanının hava koşullarına uygun, yüksek IP-IK korumasına sahip olması gerekir.
  • İşletme Sürdürülebilirliği: Yedek parça tedariki, uzaktan teşhis (diagnostik) ve garanti koşulları maliyet sürdürülebilirliğini belirleyen temel faktörlerdir.

Apartman ve Site Otoparklarına Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Kurulabilir Mi?

Elektrikli araç sahiplerinin temel ihtiyacı olan şarj istasyonları, artık sadece kamusal alanlarda değil, apartman ve site gibi toplu yaşam alanlarında da önemli bir gerekliliktir. Bu kurulumlar, yasal düzenlemeler, teknik gereklilikler ve toplu yaşam kurallarına tabidir.

Sitelerde Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Yönetmeliği (DEĞİŞTİRİLMEMİŞ BÖLÜM):

Elektrikli araç şarj istasyonlarının kurulumu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan yönetmeliklere uygun şekilde yapılmalıdır. Bu yönetmelik, apartman ve site sakinlerinin haklarını korumayı amaçlarken, şarj istasyonu kurulum süreçlerini de düzenler.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan “Site ve Apartmanlarda Elektrikli Araç Şarj Ünitesi Kurulumu Genelgesi” Türkiye genelindeki 81 ilin valiliklerine ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK) iletilmiştir. Genelgede, elektrikli araç şarj ünitelerinin, herhangi bir inşaat faaliyeti gerektirmeyen, kapalı alan oluşturmayan ve montajı yapılmış şekilde taşınabilen seyyar üniteler olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, yangın ve elektrik güvenliği tedbirleri alınmış olan bu ünitelerin, ruhsata tabi bir yapı niteliğinde olmadığı ifade edilmiştir.

Yönetmelik uyarınca, otopark kapasitesi 20 araç veya daha fazla olan yapılarda en az bir adet şarj ünitesinin bulunması ve otopark alanının belirli bir kısmının elektrikli araçlara uygun şekilde tasarlanması gerekmektedir. Bu düzenleme ile birlikte, toplu yaşam alanlarında elektrikli araç şarj istasyonu kurulumunun zorunlu olduğu açıkça belirtilmiştir.

Elektrikli araç şarj istasyonlarının, herhangi bir inşaat veya ruhsat işlemi gerektirmemesi nedeniyle “ortak alanlarda inşaat yapılması” kapsamına girmediği belirtilmiştir. Dolayısıyla, bu tür şarj ünitelerinin kurulumu için maliklerin beşte dördünün onayına ihtiyaç duyulmamaktadır.

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı ve NSEB

  • Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB): Yüksek enerji performansına ve aynı zamanda belli oranda yenilenebilir enerji kullanımına sahip olan binadır.
  • Toplam yapı inşaat alanı 2000 m² ve üzeri olan binaların NSEB olarak inşa edilmesi zorunludur. Bu binaların mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösteren ve EK-10’da yer alan “Ön Hesap Sonuç Formu”nun, BEP-TR yazılımı ile hazırlanarak ruhsat eki projeler ile birlikte sunulması zorunludur.

NSEB niteliğindeki binaların Enerji Kimlik Belgesindeki enerji performans sınıfının B veya daha iyi olması ve aynı zamanda binanın birincil enerji ihtiyacının en az %10’u oranında yenilenebilir enerji kullanımına sahip olması zorunludur.

(1) Bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “%10” oranı 1/1/2023 tarihinden 1/1/2025 tarihine kadar “%5” olarak uygulanır. (2) Bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında “2000 m²” olarak belirtilen toplam yapı inşaat alanı 1/1/2023 tarihinden 1/1/2025 tarihine kadar “5000 m²” olarak uygulanır.