Solar pompa (güneş enerjili pompa) sistemleri, elektrik şebekesinin ulaşmadığı veya şebeke bağlantı maliyetinin çok yüksek olduğu kırsal ve tarımsal alanlarda, sulama ve içme suyu temini için özel olarak tasarlanmış, çevre dostu çözümlerdir. Bu pompalar, şebekeden tamamen bağımsız olarak, doğrudan güneş enerjisiyle çalışır.
Güneş Enerjili Pompa Çeşitleri
Solar pompalar, suyun kaynağına ve transfer edilme şekline göre temel olarak iki ana gruba ayrılır:
- Yüzey Pompaları: Havuz, gölcük veya nehir gibi suyun yüzeye yakın olduğu kaynaklardan su transfer etmek amacıyla su yüzeyine yakın bir konuma yerleştirilen pompalardır.
- Dalgıç Pompalar: Su kuyuları veya derin rezervuarlar gibi suyun derin olduğu yerlerde kullanılır. Doğrudan suyun içine daldırılarak, suyu yukarı doğru bir depolama veya basınç tankına iterek çalışır.
Dalgıç pompalar da mekanizmalarına göre santrifüj, sarmal (helezonik) rotorlu ve diyafram olmak üzere farklı alt kategorilere ayrılır.
Solar Sulama Sistemi Bileşenleri ve Çalışma Prensibi
Tarımsal sulama sistemlerinde en büyük elektrik tüketimi pompalar tarafından gerçekleştirilir. Bu enerji sorununu, yenilenebilir kaynak olan güneşi kullanarak çözmek, maliyetleri dramatik şekilde düşürür.
Bir solar sulama sistemi iki ana bileşenden oluşur: Güç Sağlayıcı ve Pompalar.
- Güç Sağlayıcı (Güneş Panelleri):
- Sistemin en küçük bileşeni olan solar hücreler, yarı iletken silisyum malzemeden oluşur.
- Hücreler, ışığa maruz kaldığında fotovoltaik prensiple Doğru Akım (DC) elektrik üretir.
- Üretilen DC akım, kablolar aracılığıyla toplanır.
- Sürücü ve Depolama Mekanizması:
- Solar panellerden gelen doğru akım, pompayı çalıştırmak üzere bir Solar Pompa Sürücüsü (İnvertör) üzerinden geçirilir.
- Bazı sistemlerde, enerjinin güneşin olmadığı zamanlarda da kullanılabilmesi için akülerde depolama yapılır.
- Pompa: Güç sağlandıktan sonra, pompa devreye girerek suyu istenen noktaya taşır.
Güneş Enerjili Sulama Sistemlerinin Avantajları
Sulama amaçlı GES (Güneş Enerjisi Santrali) sistemlerinin en büyük faydası, fosil yakıtlara bağımlılığı ortadan kaldırması ve dolayısıyla çevre dostu olmasıdır. Bunun yanında birçok ekonomik ve operasyonel avantaj sunar:
- Ekonomik Bağımsızlık: Elektrik veya mazot fiyatlarındaki artışlardan etkilenmezsiniz; işletme maliyeti sıfıra yakındır.
- Uzun Ömür: Sulama sistemleri, doğru kurulduğunda yaklaşık 28 yıla varan uzun bir ekonomik ömre sahiptir.
- Yüksek Verim: Güneşli saatlerde çok yüksek verimde çalışır ve bakım ihtiyacı oldukça düşüktür.
- Kolay Kullanım: Otomatik çalışma prensibi sayesinde zamandan tasarruf sağlar ve kullanımı kolaydır.
- Kırsal Alan Çözümü: Elektrik şebekesinin olmadığı veya şebeke çekiminin aşırı maliyetli olduğu arazilerde tek çözüm yoludur.
Güneş Enerjisi ile Arazi Sulama İçin Gerekenler
Bir solar pompa sisteminin başarılı bir şekilde kurulması için gerekli ana bileşenler şunlardır:
- Güneş Panelleri
- Dalgıç veya Yüzey Pompa (ihtiyaca göre seçilir)
- Solar Pompa Sürücüsü (İnvertör): Panellerden gelen DC akımı pompanın ihtiyacına uygun hale getirir.
- Enerji ve Sinyal Kabloları
- Kuyu Boruları (Dalgıç pompa için)
- Konstrüksiyon Ekipmanları ve Montaj Aparatları: Panelleri araziye veya çatıya sabitlemek için gereklidir.
Solar Tarımsal Sulama Sistemi Kurulumu
Sulama GES sistemi kurulum süreci, doğru planlama ile başlar ve anahtar teslimi bir süreçle sonuçlanır:
- İhtiyaç Analizi ve Tasarım: İlk olarak sulama sistemi ihtiyacına (kaç beygir gücü pompa gerektiği, günlük su ihtiyacı vb.) göre bir uzman eşliğinde sistem tasarımı yapılır ve güç hesaplamaları tamamlanır.
- Malzeme Temini: Hesaplamalar doğrultusunda gerekli malzemeler (paneller, sürücü, pompa, konstrüksiyon kitleri) temin edilir.
- Montaj: Araziye, güneş panelleri için uygun bir konstrüksiyon kurulumu yapılır. Gerekli teknik ekipmanlarla (jeneratör, kaynak makinesi vb.) gelinerek paneller montajlanır ve sistem pompa ile elektriksel olarak entegre edilir.
- Teslimat: Kurulumu gerçekleştiren uzman ekip, sistemi tamamen çalışır halde teslim eder ve kullanıcılara gerekli tüm çalıştırma ve bakım bilgilerini aktarır.